Wat is leerplicht? (voortgezet onderwijs)

Leer- en Kwalificatieplicht

Een jongere is volledig leerplichtig tot het einde van het schooljaar waarin hij of zij 16 jaar wordt. De volledige leerplicht stopt ook als de leerling 12 volledige jaren naar school is gegaan.

Na de volledige leerplicht begint de kwalificatieplicht. Een jongere moet naar school tot hij 18 jaar wordt of tot hij eerder een startkwalificatie haalt. De kwalificatieplicht betekent niet dat leerlingen vijf dagen per week naar school moeten gaan. Het is ook mogelijk om aan de kwalificatieplicht te voldoen met combinaties van leren en werken zoals de beroepsbegeleidende leerweg (bbl) in het MBO.

Startkwalificatie

Een startkwalificatie is het minimale onderwijsniveau dat nodig is om kans te maken op duurzaam werk. Een startkwalificatie is een HAVO of VWO-diploma of een MBO-diploma vanaf niveau 2. Een VMBO-diploma is géén startkwalificatie.

Vrijstelling kwalificatieplicht voor speciaal onderwijs en praktijkonderwijs

Jongeren in het praktijkonderwijs met een afsluitend diploma of getuigschrift, zeer moeilijk lerende jongeren (uit speciaal onderwijs, cluster 3) en meervoudig gehandicapte jongeren (uit speciaal onderwijs cluster 1 en 2) zijn vrijgesteld van de kwalificatieplicht.

Bovendien mag de leerplichtambtenaar in afzonderlijke gevallen vrijstelling geven aan jongeren die om lichamelijke of psychische redenen geen startkwalificatie kunnen behalen.

Spijbelen is strafbaar

Als een leerling spijbelt, houdt hij of zij zich niet aan de leer- of kwalificatieplicht. De leerling kan hiervoor gestraft worden door de leerplichtambtenaar. Als de jongere onder de leer- of kwalificatieplicht valt en spijbelt, spreekt de school u en uw kind hier op aan. Als hij of zij te veel spijbelt, meldt de school dit aan de leerplichtambtenaar. De straf voor spijbelen kan een geldboete zijn, een taakstraf of zelfs gevangenisstraf. Hier kunt u verder lezen wat er precies gebeurt als de leerplichtwet overtreden wordt.

Vrijstellingen

In een aantal gevallen kunnen kinderen worden vrijgesteld van de leerplicht.

Vrijstelling vanwege medische redenen

Kinderen die om lichamelijke of psychische redenen echt niet naar school kunnen, worden vrijgesteld van de leerplicht. Ouders hoeven hun kind dan niet in te schrijven bij een school. Hiervoor moet wel vrijstelling aangevraagd worden bij de leerplichtambtenaar.

Er moet een verklaring afgegeven worden door een onafhankelijke deskundige. In de Parkstad-gemeenten wordt deze deskundige aangewezen door Bureau Voortijdig SchoolVerlaten Parkstad Limburg. De vrijstelling wordt normaal gesproken voor één jaar verleend. De eerste keer moet vrijstelling worden aangevraagd voordat de leerplicht begint, en daarna jaarlijks voor 1 juli. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Bureau VSV Parkstad Limburg, tel: 045-4001133

Vrijstelling vanwege het volgen van onderwijs in het buitenland

Als een leerling in Nederland woont en onderwijs volgt in het buitenland, kan vrijstelling worden verleend door Bureau VSV. U kunt een kennisgeving sturen naar Bureau VSV, Postbus 1, 6400 AA Heerlen. U moet hier een bewijs van inschrijving van de buitenlandse onderwijsinstelling meesturen, getekend door de directeur van deze school. Een formulier kunt u hier downloaden. Zie PO.

Vrijstelling wegens het beroep van de ouders

Als de ouders kermisexploitant of circusmedewerker zijn (of één van beide ouders), geldt vrijstelling van geregeld schoolbezoek voor de maanden maart tot en met oktober. Dit geldt tot en met het schooljaar waarin de leerling 14 jaar wordt. Hieraan zijn een aantal voorwaarden verbonden; beide ouders en het kind reizen mee, en de afstand tussen de standplaats en de standplaats van de (reizende) school is meer dan 5 kilometer.

Verlof

In de Leerplichtwet staat dat een kind de school geregeld moet bezoeken. Leerlingen mogen dus nooit zomaar van school wegblijven. Er zijn wel een aantal uitzonderingen op deze regel.

Extra verlof in verband met religieuze verplichtingen

Als uw kind plichten moet vervullen die voortkomen uit godsdienst of levensovertuiging, heeft uw kind in bepaalde gevallen recht op verlof. Als richtlijn geldt dat hiervoor één dag per verplichting vrij wordt gegeven. Als uw kind gebruik maakt van deze vorm van extra verlof, staat in de wet dat u dit minimaal twee dagen van te voren moet melden bij de directeur van de school. Als de directeur misbruik van deze regeling vermoedt, kan hij de leerplichtambtenaar inschakelen. Deze onderzoekt of er inderdaad een verplichting is. Als de leerplichtambtenaar oordeelt dat er geen sprake is van een plicht, kan hij een proces-verbaal vanwege ongeoorloofd verzuim opmaken. Wij adviseren u daarom om vrijstelling ruim van tevoren aan te vragen bij de schooldirecteur.

Op vakantie onder schooltijd

Vakantie onder schooltijd kan niet en mag niet. Een uitzondering kan alleen gemaakt worden als uw gezin niet tijdens de schoolvakanties op vakantie kan gaan door de specifieke aard van het beroep van u of uw partner. In zo'n uitzonderlijk geval mag de directeur eenmaal per schooljaar vrij geven, zodat u toch met uw gezin op vakantie kunt gaan. Dit moet dan wel de enige gezinsvakantie in dat schooljaar zijn. Bij uw aanvraag moet een verklaring van de werkgever worden gevoegd, waaruit de specifieke aard van het beroep én de verlofperiode van de betrokken ouder blijken.

Verder dient u met de volgende voorwaarden rekening te houden:

• In verband met een eventuele bezwaarprocedure (zie punt 6) moet de aanvraag ten minste acht weken van tevoren bij de directeur worden ingediend, tenzij u kunt aangeven waarom dat niet mogelijk was.
• De verlofperiode mag maximaal 10 schooldagen duren.
• De verlofperiode mag niet in de eerste twee weken van het schooljaar vallen.

Ziekte op vakantie

Helaas komt het wel eens voor dat een leerling of een gezinslid tijdens de vakantie ziek wordt, waardoor de leerling pas later op school kan terugkomen. Het is heel belangrijk om dan een doktersverklaring uit het vakantieland mee te nemen. Hieruit moet blijken wie ziek was, hoe lang de ziekte duurde, hoe ernstig de ziekte was, en om welke ziekte het ging. Deze verklaring moet in een taal zijn die voor de leerplichtambtenaar leesbaar is (Nederlands, Engels, Frans of Duits).

Verlof in geval van gewichtige omstandigheden

Er zijn bepaalde situaties die buiten de wil van ouders en hun kind om gebeuren. Dit worden gewichtige omstandigheden genoemd. Voor bepaalde omstandigheden kan vrij worden gevraagd. Gewichtige omstandigheden zijn:

• de verhuizing van het gezin;
• het bijwonen van een huwelijk van bloedverwanten of aanverwanten;
• bij ernstige ziekte van bloedverwanten of aanverwanten;
• bij overlijden van bloedverwanten of aanverwanten;
• de viering van een 25-, 40- of 50-jarig ambtsjubileum en het 12½-, 25-, 40-, 50- of 60-jarig huwelijksjubileum van bloedverwanten of aanverwanten.

De volgende situaties zijn GEEN gewichtige omstandigheden;

• familiebezoek in het buitenland;
• vakantie in een goedkope periode of in verband met een speciale aanbieding of het winnen van een prijs;
• vakantie onder schooltijd bij gebrek aan andere boekingsmogelijkheden;
• een uitnodiging van familie of vrienden om buiten de normale schoolvakantie op vakantie te gaan;
• eerder vertrekken of later terugkomen, bijvoorbeeld om verkeersdrukte te vermijden;
• eerder of later op vakantie, omdat andere kinderen uit het gezin eerder of langer vakantie/verlof hebben.

Elke aanvraag wordt apart bekeken

Verlofaanvragen worden altijd per keer en per persoon beoordeeld. Een aanvraag voor verlof wegens gewichtige omstandigheden dient zo spoedig mogelijk bij de directeur te worden ingediend, bij voorkeur minimaal acht weken van tevoren.

Hoe dient u een aanvraag in?

U kunt een aanvraagformulier voor verlof buiten de schoolvakantie krijgen bij de directeur van de school. Lever de volledig ingevulde aanvraag in bij de directeur van de school, en vermeld hierin de reden waarom u verlof aanvraagt. De directeur neemt zelf een besluit over een verlofaanvraag voor een periode van maximaal 10 schooldagen. Als het gaat om een aanvraag voor verlof vanwege gewichtige omstandigheden van meer dan 10 schooldagen, dan wordt de aanvraag doorgestuurd naar de leerplichtambtenaar. De leerplichtambtenaar neemt een besluit. Hij vraagt eerst de mening van de ouders en de directeur.

Verzuim

Verlof dat wordt opgenomen zonder toestemming van de directeur of de leerplichtambtenaar wordt gezien als ongeoorloofd schoolverzuim. De directeur is verplicht dit aan de leerplichtambtenaar te melden. De leerplichtambtenaar beslist of er proces-verbaal wordt opgemaakt.

U kunt hier meer lezen over wat er gebeurt als de leerplichtambtenaar vaststelt dat de leerplichtwet overtreden is.

Schorsing en verwijdering

Als kinderen zich ernstig misdragen kunnen ze van school gestuurd worden. De school kan een leerling voor maximaal een week schorsen. Zij moeten u en uw kind wel laten weten waarom uw kind geschorst wordt. De school is verplicht om een schorsing van langer dan één dag te melden bij de Onderwijsinspectie. Is de schorsing voor altijd, dan heet het verwijdering. Verwijdering gebeurt maar hoogst zelden, en nooit zomaar van de ene op de andere dag. Voordat een leerling verwijderd wordt, is er meestal al heel wat aan vooraf gegaan.

De beslissing over verwijdering van een leerling wordt genomen door het schoolbestuur. Voordat zo'n besluit kan worden genomen, moet eerst de leerling worden gehoord. Als deze nog geen 18 jaar is, moeten ook de ouders de gelegenheid krijgen te worden gehoord. Als het om een leerplichtige leerling gaat, moet het schoolbestuur er bovendien voor zorgen dat een andere school de leerling toelaat. Een beslissing over verwijdering moet het schoolbestuur meteen melden aan de leerplichtambtenaar. Ook moet er dan worden overlegd met de inspectie. Gedurende deze periode kan de leerling worden geschorst. De schoolbesturen zijn verplicht aan de leerling, en als deze nog geen 21 jaar is, ook aan zijn ouders schriftelijk uit te leggen waarom de leerling wordt verwijderd.

Binnen zes weken kan schriftelijk bezwaar worden gemaakt bij het schoolbestuur. Het schoolbestuur moet daarna binnen vier weken opnieuw beslissen. De beslissing mag pas genomen worden nadat de leerling en, in het geval dat deze nog geen 18 jaar is, ook de ouders, zijn gehoord.